Sleutelen aan jongeren

Hoewel na de auto de scootmobiel het meest voorkomende vervoermiddel in Heilust is, racen er behoorlijk veel scooters door de wijk. Foto: Bas Queadvlieg

Sleutelen aan je bromfiets, of tegenwoordig scooter. Voor veel jongens is dit een van de allerleukste vrijetijdsbestedingen. Bijna net zo leuk als achter de meiden aan zitten of voetballen met vrienden. Vreemd dus dat het tot 2010 duurt eer een jongerenwerker op het idee komt in Heilust een scooterproject op te zetten.

Geweldig idee. Niet alleen om jongeren van de straat te halen en ze zinvol bezig te houden. Noa Gras is ambulant werker bij het jongerenwerk van Impuls. Hij werkt in de wijk en woont in de wijk. Wandelt vaak met zijn hond als buurtbewoner tussen de buurtbewoners. Hoort en ziet dus veel. Heeft mede daardoor goed zicht in de leefwereld van de vaak als hangjongeren bestempelde tieners uit Heilust.

Hij bedacht voor hen de scooterwerkplaats. Een kleine twintig jongeren kunnen daar over een tijdje onder leiding van een technisch deskundige vrijwilliger naar hartenlust sleutelen. Niet alleen aan de eigen scooter, maar ook met zijn allen aan een opgepimpte racebase. In de eerste plaats is het lekker recreatief om te sleutelen aan je eigen karretje of dat van een vriend.

Maar dat kloemelen aan scooters zou zomaar ook een laatste zetje kunnen zijn om een probleemleerling ervan te overtuigen de school af te maken en dat diploma wél te halen. Noa’s lijfspreuk is top: ‘We sleutelen aan scooters en aan jongeren’. Met goedvinden van verhuurder Hestia richt Noa Gras in een van de twee tot sloop gedoemde witte flats tijdelijk een scooterwerkplaats in. Ook na de sloop moet dit scooterproject blijven bestaan. Plek genoeg in krimpwijk West, zou je zeggen.

Hoewel na de auto de scootmobiel het meest voorkomende vervoermiddel in Heilust is, racen er behoorlijk veel scooters door de wijk. Ondanks de ontvolking is de jeugd nog lang niet uitgestorven. Volgens gemeentelijke statistieken is zo’n 6 procent van de wijkbewoners tussen de 15 en 20 jaar jong. Dat zijn ruim 170 – evenveel jongens als meisjes – van de bijna 3000 inwoners die Heilust in 2009 telde.

In mijn jeugd zijn er meer tieners, maar minder brommers, zoals scooters dan nog heten. In die tijd krijg je geen bromfiets van je ouders, je moet er zelf voor werken. Een krantenwijk nemen of, zoals ik heb gedaan, enkele weken in de zomervakantie werken in een fabriek. Als je geluk hebt, leggen je ouders vervolgens nog wat bij.

In ieder geval ben je voor benzine vaak op de goedgeefsheid van pa en ma aangewezen. Want van het zakgeld – in mijn geval vijf gulden per week aangevuld met vijf gulden die ik wekelijks van opa Wiel krijg en de vijf gulden die ik verdien als kegelopzetter bij de kegelclub – kun niet plaatjes kopen en gaan stappen en ook nog tanken.

In mijn jeugd rijden er twee soorten jongeren op bromfietsen door de wijk. De nozems – Nederlands Onderdaan Zonder Enige Moraal – hebben een Spoetnik (DKW 115), een NSU Quicky, een Zündapp Super Combinette of een Kreidler Florett. Allemaal het liefst zwaar opgevoerd en met vossenstaart. Behoorlijk dure brommers zijn dat in die tijd, maar de meeste nozems werken hard. In de mijn of in de bouw. Het niet-werkende langharig tuig wil geen buikschuiver, maar een hoog stuur. Dus een Oostenrijkse Puch of desnoods de inferieure Joegoslavische kloon van de Puch: een Tomos.

Ik behoor tot die hippe categorie bromfietsers en rijd op een mix van Tomos en Puch. Het frame is Tomos, de motor Puch. Met voetschakeling. Samengesteld én opgevoerd door de vorige eigenaar. Mijn technische kennis is te beperkt om dat zelf te doen en een brommerproject om het vak te leren heeft Heilust dan nog niet.

Mijn bromfiets rijdt ruim zeventig per uur als ik hem voor driehonderd gulden koop. Ik zie me nog rijden. Strakke blauwe jeans, wit spijkerjasje, lange, door mijn moeder gebreide sjaal om en mijn – dan nog – lange manen wapperend in de wind. Een helm is niet verplicht. Mijn lief zit op het ongemakkelijke ijzeren bagagedragertje beduidend minder comfortabel dan de liefjes van de nozems. Die zitten gerieflijk op skaileren buddyseats.

Ook hip eind jaren zestig, maar wel traag, is de Solex: een gemotoriseerde fiets die maximaal 25 km/u haalt. Meiden op een brommer zie je niet zoveel. Af en toe eentje op een automatiekje. Zoals Jet op haar Mobylette, het Dafje onder de bromfietsen. Zonder versnellingen. Gas open draaien en karren maar. Tegenwoordig zie je veel vlotte meiden op hippe scooters met veel chroom en zachte pasteltinten. Die moeten straks beslist naar dat scooterproject. Leren sleutelen en met olievuile handen jongens versieren.

Om te ervaren wat krimp met mensen doet, moet je de straat op. De journalisten Karin Hillebrand (L1) en Wiel Beijer Dagblad De Limburger/Limburgs Dagblad doen in woord en beeld wekelijks verslag vanuit de Kerkraadse wijk Heilust, middelpunt van het multimediale project Mijn Heilust. Op deze plek telkens een persoonlijke beschouwing van Wiel Beijer, die zijn jeugdjaren in Heilust sleet. Deel 18 is gepubliceerd op zaterdag 7 mei.

Over mijnheilust

Journalist bij De Limburger. Bedacht en maakte samen met camera-journalist Karin Hillebrand voor de krant en regionale omroep L1 het multi-mediale project Mijn Heilust.
Dit bericht werd geplaatst in Mijn Heilust, verhalen. Bookmark de permalink .

Een reactie op Sleutelen aan jongeren

  1. Wiel zegt:

    Ben toevallig gisteren (6 mei) nog in Kerkrade en de Heilust geweest.
    170 jongeren in een middelgrote wijk. Geen wonder dat ik voornamelijk mensen van mijn leeftijd (54) of ouder zie. Wat een verschil met pakweg 40 jaar geleden. Het verhaal over die brommers is zo herkenbaar. Ik behoorde tot dat “langharig tuig” , al is er van die lange haren weinig meer van over 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s