Avanti Avantislijn

De 'blauwe engel', de dieseltrein die van Heerlen via Schaesberg, Kerkrade, Simpelveld, Wijlre en Schin op Geul naar Valkenburg rijdt. Foto: archief Rijckheyt

Grote vreugde als onze ouders zeggen dat we met de trein een dagje naar Valkenburg gaan. Met de trein betekent dat we van Heilust ruim een kilometer naar station Spekholzerheide lopen en daar de ‘blauwe engel’ nemen, kartonnen treinkaartjes aan het loket kopen en in de trein aan de conducteur geven. Meestal mag ik zelf de gaatjes in de treinkaartjes knippen. Dan met de neus tegen de ruit gedrukt het Heuvelland voorbij laten rollen tot we moeten uitstappen.

Naar Heerlen gaan we nooit met de trein. Dan nemen we de bus van de LTM, die op honderd meter afstand van de Gladiolenstraat stopt. Iedereen in Heilust gaat regelmatig inkopen doen in Heerlen, maar niet al mijn schoolvriendjes gaan met hun ouders met de trein helemaal naar Valkenburg.

Wachtend op het perron van station Spekholzerheide kijk ik gefascineerd naar de bedrijvigheid links en rechts op het rangeerterrein. Er staan wagons volgeladen met
eierenkolen of antraciet op minstens tien sporen naast het perron. „Die zijn voor Holland”, zegt mijn vader dan niet zonder mijnwerkerstrots. Op de achtergrond de steenberg, de schoorsteen, de koeltorens en de schachten van de Willem-Sophia, de mijn waar hij ons dagje-uit in Valkenburg verdient.

Onze ‘blauwe engel’ heeft zijn naam niet te danken aan de film Der Blaue Engel uit 1930 waarin Marlène Dietrich zo mooi zangeres Lola-Lola speelt. De bijnaam komt waarschijnlijk van de helderblauwe kleur en de vleugels onder de cabineramen van de machinist. Het is een dieseltrein, die van Heerlen via Schaesberg, Kerkrade (met maar liefst vier stations: Hopel, Chevremont, Kerkrade-Centrum en Spekholzerheide), Simpelveld, Wijlre en Schin op Geul naar Valkenburg rijdt.

Het is het traject waarop tegenwoordig de stoomtrein van de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij de toeristen en dagjesmensen vervoert. De ‘blauwe engel’ wordt in 1953 door de Nederlandse Spoorwegen in dienst genomen en rijdt vanaf 1954 in Zuid-Limburg. Op 2 augustus 1954 stopt de eerste in Kerkrade. In het begin is het
inderdaad een blauwe trein, daarna wordt de kleur donkerrood en de laatste versie is NS-geel.

Op 28 mei 1988 rijdt bij ons de laatste. De lijn wordt als ‘niet-rendabel’ afgedankt. Op station Spekholzerheide wordt ons boemeltje die dag op ludieke wijze begraven. De protesterende rouwgasten noemen onze trein ‘het stiefkind van de NS’. Op het rouwprentje van toen lees ik: „Nu, op bijna 55-jarige leeftijd, heeft zij het onderspit moeten delven, zoals reeds veel hier verloren ging, wat met delven te maken had.”

Stopzetten van de lijn zien de mensen van West als het afnemen van hun verbinding met de rest van het land en buurland Duitsland. Een gevoel van: eerst hebben ze ons onze boterham afgenomen en nu sluiten ze ook nog ons contact met de wereld af.
Ongeveer twintig jaar later willen wijze bestuurders een einde maken aan de krimp van het openbaar vervoer. Groei op het spoor is gewenst. Ze besluiten dat er een nieuwe spoorlijn moet worden aangelegd: de Avantislijn. Een lightrailverbinding tussen Heerlen en Aken via grensoverschrijdend bedrijventerrein Avantis.

Ook Spekholzerheide profiteert, want de wijk krijgt weer een station. Dat komt te liggen in het verlengde van winkelcentrum Carboonplein-Akerstraat en moet de woonwerkreizigers vervoeren, die straks werken in het nog steeds groeiende Aken en wonen in onze dan hopelijk groene wijk. En de trein moet toeristen brengen die naar dierentuin Gaiapark komen of overdekt willen skiën in Snowworld.

In mijn jeugd komen nooit toeristen naar onze wijk of het moeten de buitenlandse muzikanten zijn die aan het vierjaarlijkse Wereld Muziek Concours deelnemen en een paar dagen logeren in huis bij collega-muzikanten van onze fanfare Sint-Barbara. Tegenwoordig komen steeds meer dagjesmensen naar de attracties aan de randen van Heilust.
Vanaf 2015 moeten moderne treinen rijden over de 24,8 kilometer lange spoorlijn. Grotendeels over oud spoor. Alleen tussen Spekholzerheide en het Duitse grensdorp Richterich moet een bijna vijf kilometer lang nieuw stuk worden aangelegd om het Nederland-Duitse bedrijventerrein Avantis met een eigen stationnetje beter te ontsluiten. Straks worden dagelijks minimaal vierduizend reizigers op de lijn verwacht.

Vanaf station Spekholzerheide treinen we dan in vijftien minuten naar hartje Aken en Heerlen. In beide steden hebben de mensen van West weer rechtstreeks spoorcontact met de wijde wereld. Dus avanti met die Avantislijn, want West wil na bijna een kwarteeuw spoorloos te zijn geweest weer treinen.

Om te ervaren wat krimp met mensen doet, moet je de straat op. De journalisten Karin Hillebrand (L1) en Wiel Beijer (Dagblad De Limburger/Limburgs Dagblad) doen in woord en beeld wekelijks verslag vanuit de Kerkraadse wijk Heilust, middelpunt van het multimediale project Mijn Heilust. Op deze plek telkens een persoonlijke beschouwing van Wiel Beijer, die zijn jeugdjaren in Heilust sleet. Deel 15 is gepubliceerd op zaterdag 16 april in de Limburgse kranten.

Over mijnheilust

Journalist bij De Limburger. Bedacht en maakte samen met camera-journalist Karin Hillebrand voor de krant en regionale omroep L1 het multi-mediale project Mijn Heilust.
Dit bericht werd geplaatst in Mijn Heilust, verhalen. Bookmark de permalink .

3 reacties op Avanti Avantislijn

  1. ger zegt:

    Geweldig artikel, even terug in de treintijd…..maar 2015 is de planning, die al in de raadvergadering van februari 2011, als onmogelijk haalbaar wordt betiteld!
    net als zo veel dat onhaalbaar was, is of wordt…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………de ambtelijke…………………………………..molen…………………………………………….draait…………………………………………………niet………………………………………………….zo…………………..snel!

    Jruss d’r Jer

  2. Tanja zegt:

    Laat die trein komen en heel snel. Dan krijgen we tenminste weer de oude vertrouwde verbinding terug naar Heerlen, Maastricht en Aken zonder dat we eerst met een bus naar Kerkrade of Heerlen moeten gaan en weer extra 3 strippen kwijt zijn en een extra half uur reistijd.

    Maar zoals ik zelf ook de gemeente ken.. zal het project beslist nog heeeel lang duren. Net als ons mooie centrumplan Kerkrade, ohw en het nieuwbouwproject school Gracht-Spekholzerheide niet te vergeten.

  3. Jos zegt:

    Ik ken de gemeente kerkrade.
    Ten eerste: een heel mooi verhaal…….waarvoor mijn compliment.
    maar ik ben bang voor de realisatie van deze nieuwe spoorlijn.
    Meneer Som is goed in dromen.
    Het nieuwe winkelcentrum is droom nr: 10 en de Avantislijn droom nr: 11.

    Daar is kerkrade goed in (DROMEN).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s