Doet wat Hij u zeggen zal

De kerk van Heilust, gebouwd in 1956, met het geveltableau van kunstenares Marianne van der Heijden. Foto: Harry Heuts

Om te ervaren wat krimp met mensen doet, moet je de straat op. De journalisten Karin Hillebrand (L1) en Wiel Beijer (Dagblad De Limburger/Limburgs Dagblad) doen in woord en beeld wekelijks verslag vanuit de Kerkraadse wijk Heilust, middelpunt van het multimediale project Mijn Heilust. Op deze plek telkens een persoonlijke beschouwing van Wiel Beijer, die zijn jeugdjaren in Heilust sleet. Vandaag deel 7.

Als ik op het kerkplein in Heilust sta en kijk naar het geveltableau Maria op de bruiloft van Kana, dat kunstenares Marianne van der Heijden in 1956 maakte, dan declameer ik automatisch de tekst die op de gevel van de kerk staat. Maar steevast verkeerd. Doet wat zeggen Hij u zal, staat er volgens mijn logica. De katholieke opdracht luidt echter: Doet wat Hij u zeggen zal.

In die naoorlogse opbouwjaren wordt met het oog op de groei – toen wel nog – gestart met de bouw van een nieuwe woonwijk, de nieuwe Heilust. Daar hoort een kerk bij. Onze kerk is in 1956 gebouwd door pastoor Vaessen. De parochie van Onze Lieve Vrouw van Altijd Durende Bijstand wordt al in 1949 gesticht. Van 1950 tot 1956 vinden de vieringen plaats in een noodkerk, gelegen in de Ons Limburgstraat in de oude Heilust. Die kerk doet sinds 1956 dienst als het gemeenschapshuis van de wijk. De naam van het verenigingsgebouw luidt Auw Noeëdkirch, oude noodkerk.

Mijn eerste kerkervaring moet mijn eerste heilige communie geweest zijn. Maar daarvan herinner ik mij vooral het feest en met name mijn eerste fiets – een opknappertje dankzij de vaardige handen van opaWiel – en mijn eerste horloge. En ik weet dat ik toen mijn eerste kostuum droeg.Weliswaar met korte broek en kniekousen, maar toch. Chique schoentjes, wit hemd, strikje en verkeerd kapsel. Na de mis was er vlaai en koude schotel. En behalve koffie ook bier, wijn, jenever en advocaat.

Wiel Beijer in communiekostuum, samen met zijn ouders.

Van de ‘grote communie’, de plechtige doopbelofte, kan ik mij weinig herinneren. Alleen
dat we geen chique kleren aanhadden, maar allemaal een gebroken wit kleed droegen met een koord om ons middel.

Con Dogge is al 27 jaar pastoor van Heilust. De crèmekleurige kleden van de doopbelofte zijn al lang niet meer in gebruik, net zoals veel andere tradities verdwenen zijn. Dogge ziet de gevolgen van de ontkerkelijking en de bevolkingskrimp in zijn leger wordende kerk. De doordeweekse mis houdt hij tegenwoordig in de sacristie, dan hoeft hij voor die paar man niet de hele kerk op te warmen. Toch gelooft de pastoor niet dat de kerk van Heilust gesloten moet worden, zoals vorig jaar met de kerk van de Gracht gebeurde.
Anderen beweren echter dat over enkele jaren alleen de kerken van Spekholzerheide, Kaalheide en Terwinselen nog open zijn. Welke toekomst wacht onze kerk? Wordt het een rocktempel?

Mijn vroege herinnering aan de Rooms-Katholieke Kerk heeft een hoog Don Camillo en Pepone gehalte. Don Camillo is de hoofdpersoon in een serie films uit de jaren vijftig en zestig van mijn jeugd. De Franse acteur Fernandel speelt de rol van Don Camillo, pastoor in een Italiaans stadje. Die pastoor ligt voortdurend overhoop met Peppone (Gino Cervi), de communistische burgemeester van datzelfde stadje. De Don Camillo van mijn jeugd was geen pastoor, maar kapelaan. En Pepone was niet de burgemeester, maar mijn vader, mijnwerker en vakbondsleider van de Algemene Bond vanWerkers in het Mijnbedrijf, de ABWM. In de volksmond de rode bond.

Mijn vader was in de ogen van de kerk een rooie. Pa op zijn beurt noemde onze kapelaan de rooie, vanwege zijn rode haar. Ze waren jeugdvrienden uit Bleijerheide en hadden eind jaren veertig tijdens de politionele acties samen gediend in het toenmalig Nederlands-Indië. Mijn vader als sergeant en kapelaan als aalmoezenier.

In Heilust eindigde deze vriendschap. Tijdens een godsdienstles op de St. Hubertusschool gaf kapelaan mij een klap en zei dat ik die thuis maar aan mijn vader moest geven. Thuis vertelde ik over het voorval meteen aan vader toen hij van de mijn kwam. Mijn vader stormde de deur uit om – dat heb ik pas later begrepen – ‘de rooie’ zijn klap in mijn gezicht terug te geven. Tussen deze Don Camillo en Pepone is het nooit meer goed gekomen.

Ik heb daarna nooit meer een katholieke klap gehad.Wel een roomse terechtwijzing.We zaten vroeger met onze groep tieners in de half twaalfmis op de achterste rij van de zijbeuk aan de Papaverstraat en waren altijd rumoerig. Pastoor keek vaker boos in onze richting. Eén keer maakten we het te bont en dat liet pastoor merken tijdens de communie.We knielden schijnheilig met gevouwen handen aan de communiebank en deden de ogen dicht en de mond open toen pastoor met de gevulde kelk in aantocht was. Maar er werd geen hostie op mijn tong gelegd. De pastoor liet ons wachten tot alle vrome kerkgangers hun hostie hadden – en dat waren er toen nog veel – en gaf toen pas aan ons een ‘lichaam van Christus’. Met knalrode hoofden sloften we beschaamd terug naar onze zijbeuk.

Con Dogge ziet tegenwoordig nog maar weinig pubers in zijn kerk. De paar die er komen zijn koorlid of misdienaar. Hij hoeft dus niet vaak meer op te treden tegen puberaal wangedrag. Rust in de kerk, maar misschien is het al te rustig.

Over mijnheilust

Journalist bij De Limburger. Bedacht en maakte samen met camera-journalist Karin Hillebrand voor de krant en regionale omroep L1 het multi-mediale project Mijn Heilust.
Dit bericht werd geplaatst in Mijn Heilust, verhalen. Bookmark de permalink .

10 reacties op Doet wat Hij u zeggen zal

  1. Wiel Kersten zegt:

    Ik kan me herinneren dat eind jaren ’50/begin jaren ’60 als het gevroren of gesneeuwd had, er soms een ijsbaan aan de rand van het kerkplein was. Als klein kereltje ging ik daar met mijn oudere broers na school en na het avondeten dan heen. Het was toen vaak druk met kinderen en jongeren van pakweg 5 tot en met 20 jaar. Mooie en onbezorgde tijd en mooi om meegemaakt te hebben.

  2. Arie zegt:

    Meer een vraag dan een reactie en deze houdt geen verband met bovenstaand verhaal:

    welke bestemming had het toch wel forse terrein in de puntige 4hoek Kaalheidersteenweg-Akerstraat-Kampstraat-Dahliastraat toen er nog geen Bloemenbuurt gebouwd was? De ‘Rode Kolonie’ was ouder en dat geldt zeker ook voor de bebouwing a.d. Kampstraat en Akerstraat. De timmerfabriek van Sporken was eigenlijk het enige object dat, gelegen aan de Steenweg, richting de Gladiolenstraat wees, verder kan ik mij van oude/oorspronkelijke bebouwing niets herinneren. Met andere woorden: wat zagen de bewoners v.d. Kampstraat vanuit hun achtertuin?
    Ben benieuwd…

  3. ingrid zegt:

    Ja..Doet wat zeggen hij U zal en omgekeerd..denk ik ook nog steeds als ik er langs kom.
    En die rooie kapelaan was zeker kapelaan Baaten ?
    Het ergste vond ik de kerkelijke zanglessen van Juf.Hensgens,wat een gemiauw.
    De kleurplaten die we mochten inkleuren als we naar de mis waren geweest,en wee degene die foetelde.
    De lange jurken,met opwaaiende kraag,die deden hun intrede bij pastoor Douven,de chiqueste van het hele stel.Zijn tuin grensde aan de onze,dus ook zijn waslijn.En op een mooie zomerse dag..hij was op vakantie geweest..hing zijn waslijn vol met hele grote korte broeken enz…dat was eerst verbazing..daarna hartelijk gelachen.Dit waren wij echt niet gewend van andere pastoors of kapelaans.
    Maar heb wel warme herinneringen aan die tijd!!!!

  4. Honoria zegt:

    I strongly agree that the church “Onze lieve vrouw van altijddurende bijstand” should stay open! Back in 2000 when I used to live in kerkrade, I used to go to that church every sunday. It’s the most beautiful church one can ever enter. The glorious sphere, the harmony, the peace, the great mass held by priest C. Dogge. I used to serve the mass with some other children…I was stil 12 years old by then. Unfortunately, due to certain circumstances, i traveled and don’t live there anymore. Although, i miss that church and I miss my neighborhood and I am sure going to miss the white apartment buildings of Salviaplein where I used to live…I heard they are going to remove the building. I miss everything there, but most importantly, make sure that the church stays open, please! I’m planning on paying a visit someday soon. The day I enter that church again, will feel like entering heaven to me. Please keep it open! I’m sure there are other people who love going to that church as much as I do! : )

    Sincerely, Honoria

    • Toon zegt:

      That church is going to close. They are gonna make it a “multifunctional center”

      • itsalot2013 zegt:

        ik wilde reageren maar ben mijn wachtwoord vergeten wat spijtig is dat, een mooie sfeer in die kerk (en beeldschone ramen door Marianne van der Heijden). Hopen dat het mfc genoeg mensen en activiteiten trekt om het gebouw een maatschappelijke functie te laten behouden…

  5. op 4 en 7 april zendt L1 mijn documentaire Een Zwerver Willen Zijn, uit. Deze gaat over Marianne van der Heijden en er zitten mooie beelden in van ‘Doet wat hij u zeggen zal’

  6. GH Oerlemans zegt:

    ik heb in die kerk de communie gedaan, en mijn ouders waren Elly en Joep Oerlemans uit de romeinenstraat, was een mooie leuke tijd

  7. bernard schut zegt:

    Arie schrijft in februari 2011 iets over Timmerfabriek Sporken. Ik ben op zoek naar mensen die in de WOii bij Sporken hebben gewerkt. Wie helpt mij verder….
    Herinner me deze kerk als protestant jochie: imposant, typisch Rooms Katholiek gebouw, dominante uitstraling, bij de tijd, bij die tijd.
    Ben

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s